Từ những giờ học Toán, Giáo dục thể chất và Số học, tinh thần chuyển đổi số đang được cụ thể hóa bằng những hoạt động dạy học thiết thực, sáng tạo và gần gũi với học sinh.
Trong hành trình đổi mới giáo dục, chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ mà trước hết là câu chuyện về cách người thầy đổi mới tư duy và cách học sinh được trao thêm cơ hội để chủ động khám phá tri thức. Tại Trường THCS Lê Ích Mộc, tinh thần ấy đang được thể hiện rõ nét qua đợt lên lớp sinh hoạt chuyên môn với chuyên đề “Ứng dụng AI để thiết kế Kế hoạch bài dạy và phát triển năng lực số cho học sinh”.
Đổi mới từ chính những giờ học trên lớp
Thực hiện định hướng đổi mới phương pháp dạy học và đẩy mạnh chuyển đổi số trong nhà trường, các tổ chuyên môn của Trường THCS Lê Ích Mộc đã tổ chức các tiết lên lớp gắn với việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế Kế hoạch bài dạy và tổ chức hoạt động học tập.
Tại tổ KHTN1, cô giáo Hiền thực hiện tiết dạy môn Toán 9 – “Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình”; thầy giáo Hỷ thực hiện tiết dạy môn Toán 8 – “Hình bình hành”.
Ở tổ KHTN2, thầy giáo Hưng lên lớp môn Giáo dục thể chất 6, trong khi cô giáo Linh thực hiện tiết dạy Số học lớp 6.
Điểm chung của các tiết học là việc ứng dụng công nghệ được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với mục tiêu phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh. AI không được sử dụng như một “công cụ trình chiếu” đơn thuần mà trở thành phương tiện hỗ trợ giáo viên trong quá trình xây dựng học liệu, thiết kế nhiệm vụ, tạo tình huống học tập và tổ chức các hoạt động phù hợp với học sinh.
Khi AI hỗ trợ người thầy thiết kế bài học
Một trong những nội dung được quan tâm trong chuyên đề là cách khai thác AI để hỗ trợ giáo viên xây dựng Kế hoạch bài dạy.
Thay vì chỉ tập trung vào việc truyền đạt kiến thức, giáo viên có thể sử dụng các công cụ AI để gợi ý tình huống xuất phát, xây dựng câu hỏi, thiết kế nhiệm vụ học tập, tạo học liệu trực quan và đưa ra những phương án phân hóa phù hợp với các nhóm học sinh.
Tuy nhiên, điều làm nên chất lượng của một giờ học vẫn là vai trò chuyên môn và sự sáng tạo của người giáo viên. AI chỉ là công cụ hỗ trợ; giáo viên là người lựa chọn, kiểm chứng, điều chỉnh và chịu trách nhiệm về nội dung được đưa vào bài dạy.
Quan điểm đó được thể hiện khá rõ qua các tiết dạy của giáo viên Trường THCS Lê Ích Mộc: công nghệ được sử dụng có mục đích, phục vụ hoạt động học tập và hướng đến việc để học sinh được suy nghĩ, trao đổi, thực hành và tự khám phá kiến thức.
Từ “học kiến thức” đến “học cách học” trong môi trường số
Với bài “Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình” – Toán 9, học sinh được tiếp cận bài toán theo hướng gắn kiến thức toán học với tình huống thực tiễn. Các em từng bước phân tích dữ kiện, xác định đại lượng chưa biết, xây dựng hệ phương trình, giải và kiểm tra kết quả, ứng dụng AI để đề xuất các bài toán mới, kiểm tra các kết quả mà AI đã giải, từ đó hình thành kĩ năng sử dụng AI, góp phần phát triển năng lực số cho học sinh.
Trong bài “Hình bình hành” – Toán 8, các hoạt động quan sát, nhận diện và khám phá tính chất hình học thông qua các công cụ số giúp học sinh chủ động hình thành kiến thức thay vì chỉ ghi nhớ máy móc.
Ở Số học lớp 6, những công cụ và học liệu trực quan được khai thác để hỗ trợ học sinh tiếp cận kiến thức theo hướng dễ hiểu, trực quan và tăng cơ hội thực hành.
Đặc biệt, trong Giáo dục thể chất 6, việc ứng dụng công nghệ mở ra thêm những cách thức hỗ trợ học sinh quan sát, nhận biết yêu cầu kỹ thuật và điều chỉnh động tác trong quá trình luyện tập.
Qua đó cho thấy một điều quan trọng: phát triển năng lực số không phải là nhiệm vụ riêng của môn Tin học mà có thể được hình thành tự nhiên trong nhiều môn học khác nhau.
Mỗi tiết học là một bước tiến trên hành trình chuyển đổi số
Chuyển đổi số trong giáo dục sẽ không thực sự có ý nghĩa nếu công nghệ chỉ dừng lại ở thiết bị, phần mềm hay những bài trình chiếu đẹp mắt.
Giá trị cốt lõi nằm ở việc công nghệ có giúp học sinh học tập chủ động hơn, hợp tác tốt hơn, biết khai thác thông tin, biết sử dụng công cụ số và biết chịu trách nhiệm với sản phẩm của mình hay không.
Từ góc nhìn đó, chuyên đề tại Trường THCS Lê Ích Mộc không chỉ hướng tới việc “biết sử dụng AI”, mà quan trọng hơn là từng bước hình thành cho giáo viên và học sinh tư duy làm việc trong môi trường số.
Học sinh được khuyến khích tìm kiếm, lựa chọn, xử lý và trình bày thông tin; giáo viên có thêm công cụ để thiết kế các hoạt động học tập đa dạng; các tổ chuyên môn có thêm cơ hội chia sẻ, phân tích và hoàn thiện phương pháp tổ chức dạy học.
Lan tỏa tinh thần học hỏi và đổi mới trong đội ngũ
Đợt lên lớp sinh hoạt chuyên môn cũng là dịp để giáo viên trong các tổ chuyên môn cùng dự giờ, quan sát hoạt động của học sinh, trao đổi về cách tổ chức bài học và chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng công nghệ.
Đây chính là giá trị thiết thực của sinh hoạt chuyên môn: không chỉ đánh giá một tiết dạy, mà cùng nhau tìm kiếm cách làm tốt hơn cho những tiết dạy tiếp theo.
Mỗi giáo viên có một cách tiếp cận, mỗi môn học có những đặc thù riêng, nhưng tất cả cùng hướng đến mục tiêu chung: nâng cao chất lượng giáo dục và tạo thêm cơ hội để học sinh phát triển toàn diện.
Từ một chuyên đề đến một hành trình dài
Ứng dụng AI trong giáo dục là một hành trình mới, đòi hỏi giáo viên không ngừng học hỏi, thử nghiệm và điều chỉnh. Nhưng chính những giờ học cụ thể, những buổi sinh hoạt chuyên môn thiết thực và những chia sẻ giữa đồng nghiệp sẽ tạo nên nền tảng vững chắc cho quá trình ấy.
Đợt lên lớp chuyên đề tại Trường THCS Lê Ích Mộc vì thế không chỉ là một hoạt động chuyên môn, mà còn là một dấu ấn trong hành trình đổi mới – chuyển đổi số – phát triển năng lực số cho học sinh của nhà trường.
Từ mỗi bài học hôm nay, học sinh được chuẩn bị thêm những năng lực cần thiết cho ngày mai: biết học tập trong môi trường số, biết sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm, biết hợp tác, sáng tạo và giải quyết vấn đề.
Và trên hành trình ấy, AI có thể là một “trợ thủ” mới; nhưng người truyền cảm hứng, người định hướng và người khơi mở năng lực của học sinh vẫn luôn là người thầy.
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português